OCE vraagt uw aandacht voor de herziening van de Vrijwilligerswet

Een facelift voor de vrijwilligerswet: politici debatteren op woensdag 1 maart

In aanloop naar de Week van de Vrijwilliger organiseert ‘de Verenigde Verenigingen’ op woensdag 1 maart een politiek debat over de herziening van de vrijwilligerswet. De vrijwilligerswet dateert van 2005. Federaal Minister van Sociale Zaken De Block plant dit jaar een herziening ervan. Dat is goed nieuws, want doorheen de jaren zijn lacunes en probleempunten in de interpretatie van de wet naar boven gekomen. Bovendien heeft een wetsverandering rechtstreeks impact op 1,8 miljoen mensen die zich in België vrijwillig inzetten en op de vele organisaties die draaien op vrijwilligers, ook in de brede erfgoedsector. Geen klein bier dus.

Om dit niet onopgemerkt te laten voorbijgaan, organiseert ‘de Verenigde Verenigingen’ als samenwerkingsverband van middenveldorganisaties in Vlaanderen in aanloop naar de Week van de Vrijwilliger een politiek debat over de vrijwilligerswet.

Vanuit OCE willen we aan de sector om aandacht vragen voor dit debat. Vrijwilligers nemen immers in het erfgoedveld een belangrijke, zo niet onmisbare plaats in. Het lijkt OCE dan ook aangewezen dat we de ontwikkelingen op dit vlak aandachtig volgen.

De Verenigde Verenigingen signaleert de volgende ontwikkelingen. De afgelopen jaren bogen verschillende sectororganisaties zich al over de belangrijkste knelpunten en schoven ze ook suggesties naar voor. Er zijn ook al tal van parlementaire initiatieven geweest rond één of meerdere aspecten in de vrijwilligerswet. Zo gaan er geregeld stemmen op om de plafondbedragen van de kostenvergoeding in de vrijwilligerswet te verhogen. Of om de meldingsplicht te herbekijken voor bijvoorbeeld werklozen die vrijwilligerswerk willen doen. Of om administratieve rompslomp maximaal te digitaliseren. Of om controle op vrijwilligerswerk te verstevigen.

Hoe positioneren de democratische politieke partijen zich in deze kwesties? Waar leggen middenveldorganisaties de klemtoon op? Waar is er eenduidigheid en welke knopen moeten nog ontward worden?

Kom het te weten op 1 maart, tussen 18u en 21u in Brussel. Meer info volgt snel, maar verzeker u alvast van een plaatsje en schrijf je in via de website van ‘de Verenigde Verenigingen’.

OCE formuleert kanttekeningen over het Cultureel-erfgoeddecreet 2017

Op 17 januari 2017 was het OCE één van de sprekers op de hoorzitting over het nieuwe erfgoeddecreet. De keuzes die de Vlaamse Regering voor een duurzame cultureel-erfgoedwerking maakten, zetten aan tot een wijziging van het Cultureel erfgoeddecreet van 2012. Hiertoe diende de Vlaamse Regering een ontwerp van decreet in bij het Vlaams Parlement. De leden van de commissie hielden hierover een hoorzitting met Jorijn Neyrinck, ondervoorzitter sectorraad Kunsten en Erfgoed van de Strategische Adviesraad Cultuur (SARC), met Jan De Maeyer, voorzitter OCE en met Hilde Plas, stafmedewerker Kunsten, Cultuur en Erfgoed van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten.

OCE sloot zich aan bij de visie van SARC, mits enkele bedenkingen. Namens OCE werd waardering uitgedrukt over de gastvrijheid van het kabinet en het departement CJSM en over het werk dat gestoken is in de vernieuwende benadering van het nieuwe erfgoeddecreet sinds 2002. De geleverde inspanningen om tot een helder begrippenapparaat te komen worden enorm gewaardeerd. Vooral de inzet op collectiebeherende instellingen, met accenten op participatie, collectiewaardering en internationalisering en het creëren van een dynamische ruimte, wordt op prijs gesteld door OCE.

OCE stelde echter ook vragen bij het gebrek aan duidelijkere perspectieven voor verschillende aspecten die verbonden zijn met het erfgoeddecreet. Aspecten zoals de rol van de bovenbouw, digitalisering, depotwerking en de vrijwilligerswerking in de erfgoedsector zijn niet duidelijk gedefinieerd. Verder is OCE van mening dat de manier waarop het complementaire beleid tussen Vlaanderen en steden en gemeenten is opgevat voor een verschraling van het erfgoedveld zorgt. Zeker de regionale erfgoedwerking komt onder druk te staan. Dit is nadelig voor de kleinere spelers: het erfgoedlandschap is breder dan alleen de vandaag erkende en gesubsidieerde organisaties. Hier sluit het OCE zich volledig aan bij de bedenking van SARC. Het OCE is ook van mening dat het decreet enkel realiseerbaar is als elke organisatie toegang heeft tot financiële middelen en niet enkel de grote spelers. De vraag om organisaties die erfgoed niet als kerntaak hebben niet bij voorbaat uit te sluiten, keert niet enkel terug bij OCE, maar ook bij SARC. Er blijft een vaagheid tussen functies en rollen die instellingen kunnen opnemen, zonder zicht op helderheid. Het gekende pleidooi voor voldoende financiële middelen voor het erfgoeddecreet evenals voor transparantie betreffende een vooropgesteld budget, werd meermaals herhaald tijdens de hoorzitting door OCE en SARC.

Tot slot duidde OCE op de strakke timing van het decreet; om tot een duidelijk en transparant decreet te komen, is er meer tijd nodig. Deze bemerking kwam terug bij de drie vertegenwoordigers tijdens de hoorzitting.

We kijken uit naar donderdag 26 januari 2017, wanneer er gesprekken volgen tussen minister Sven Gatz en de commissie cultuur. Noteer alvast in je agenda. OCE verwijst u graag door naar de streaming van de commissie cultuur, waar u de volledige hoorzitting van 17 januari kan herbekijken. U vindt hier de presentatie van OCE.

Een stap dichter bij het nieuwe cultureel-erfgoeddecreet

Na het advies van de Raad van State, keurde de Vlaamse Regering op 2 december het ontwerp van het nieuwe cultureel-erfgoeddecreet goed. Het ontwerp van decreet kan nu ingediend worden in het Vlaams Parlement.

De teksten zijn beschikbaar op de website van Kunsten en Erfgoed. Op de site van de Vlaamse Regering vind je in de nota van Minister Sven Gatz het advies van de Raad van State.

 

OCE te gast op kabinet

Op 18 oktober was OCE te gast op het kabinet van cultuur voor de bespreking van de aanpassingen aan het voor ontwerp van het decreet. OCE kaartte vier punten aan:

  1. Het uitsluiten van organisaties die erfgoedwerking niet als kerntaak hebben.
    Het hek gaat dicht voor actoren die  erfgoedwerking niet als kerntaak hebben. Cofinanciering is het toverwoord om het erfgoed dat in andere beleidsdomeinen te vrijwaren. Helaas is daar geen aandacht voor erfgoedwerking omdat dát niet tot de kerntaak behoort. De openheid die het laatste decennium is gecreëerd dreigt weer verloren te gaan. OCE vraagt minstens steun om te komen tot een afstemming met de andere beleidsdomeinen. Omdat het voor het kabinet onduidelijk is wat hiervoor nodig zou zijn, wordt OCE gevraagd een voorstel uit te werken.
  1. Onduidelijkheid over depotwerking, digitalisering, vrijwilligerswerking en lokale werkingen.
    Tot nu toe had OCE nog geen antwoord op eerdere vragen over de toekomstige depotwerking, digitalisering en vrijwilligerswerking. Voor de beleidsplanning en onderlinge afstemmingen hebben de erfgoedorganisaties duidelijkere vooruitzichten nodig.
    De Vlaamse overheid neemt de rol van de provinciale depotwerking over, zowel de databanken als de consulentschappen. Voor de VGC blijft de depotwerking ingeschreven.
    Onlangs startte een haalbaarheidsonderzoek voor digitalisering. De resultaten hiervan zullen gekend zijn in april of mei. Indien nodig, wordt gewerkt met tussentijdse rapporten. OCE benadrukt dat de erfgoedsector hierin betrokken moet blijven en dat afstemming met de Vlaamse Coördinerende Archiefdienst nodig is.
    De lokale en bovenlokale belangen worden behandelt in het regiodecreet terwijl het zogenaamde regionale decreet focust op de persoonsgebonden materies van de provincies waartoe ook erfgoed behoort. Dit laatste staat volgend jaar op de politieke agenda van 2017. Het is de bedoeling de vele diverse regelingen/reglementen te analyseren en in de huidige provinciale reglementeringen de gemeenschappelijke noemers te zoeken.
  1. De beoordelingsprocedure
    Voor de werkingssubsidies blijft het systeem van beoordelingscommissie in voege. Het verhaalrecht zoals in het Kunstendecreet acht men niet meer haalbaar omwille van de werkdruk voor de organisaties en de administratie.
    Voor het beoordelen van projectaanvragen wordt binnen het departement cultuur een vergelijkende studie gemaakt. Andere afdelingen werken voor het toekennen van projectsubsidies met externen. OCE vindt het belangrijk dat experten die hierbij betrokken worden de sector wel kennen. Een duidelijk begrippenkader is alleszins essentieel.
  1. Krappe timing voor de erfgoedorganisaties.
    De procedures rond het gehele beslissingsproces maakt het onmogelijk om te schuiven met de timing. In de loop van het proces zijn al vertragingen opgetreden, bovendien is het moeilijk om in te schatten hoeveel aanvragen zullen binnenkomen. Het kabinet wil de dialoog aangaan, maar kan niet veel beloven.

OCE te gast op Groot onderhoud 2016

OCE was ook dit jaar te gast op het Groot Onderhoud dat FARO organiseerde op 11 oktober 2016. Sigrid Bosmans sprak als ondervoorzitter en kwam na een beknopte toelichting over de werkzaamheden van OCE  snel tot de bekommernissen die de cultureel-erfgoedsector de laatste maanden wakker houden. Kon je er helaas niet bij zijn, dan kan je hier de tekst (her)lezen.

In het kader van het nieuwe decreet bieden we je hier ook graag het de kans om kennis te nemen van het advies van de SARC over het voorontwerp. We herinneren je er ook graag aan dat via deze site de standpunten en adviezen die OCE verzamelde steeds raadpleegbaar zijn bij de dossiers.

Lieve hongerlijders: beluister de vraag om uitleg in de commissievergadering

Op 29 september 2016 vroeg Bart Caron minister Sven Gatz om uitleg over de bevraging die de administratie hield bij de landelijke erfgoedorganisaties met het oog op de dienstverlenende rol die men wenst op te nemen voor de volgende beleidsperiode. OCE hoorde graag dat de standpunten die we samen formuleerden over het nieuwe decreet al ter harte werden genomen.
Het videoverslag en het voorlopig schriftelijke verslag van de zitting vind je hier.

Mooi aansluitend daarop kregen we op 30 september het nieuws dat op 25 november een informatie- en consultatiedag zal plaatsvinden over het nieuwe decreet en de uitvoeringsbesluiten. Noteer alvast in je agenda.

OCE formuleert standpunten en adviezen over het Cultureel-erfgoeddecreet 2016

 

Op basis van de reacties van de deelsectoren en de denkoefening van de open OCE-vergadering op 19 september jongstleden formuleerde OCE een aantal standpunten en adviezen over de knelpunten die de sector in het nieuwe decreet ziet:
– Het decreet dreigt een omgekeerd effect te sorteren en versnippering in de hand te werken.
– Het complementaire beleid tussen Vlaanderen en steden en gemeenten verschraalt het middensegment en is nadelig voor kleine spelers.
– Collectiebeherende taken en dienstverlenende rollen worden te veel institutioneel en vanuit bestaand aanbod ingevuld.
– De timing is onrealistisch en leidt tot kwaliteitsverlies.

OCE bezorgde op 27 september 2016 deze standpunten aan het kabinet, de voorzitter van de cultuurcommissie van het Vlaams Parlement, de SARC en de administratie. We hopen hiermee de dialoog van voor de zomer te kunnen verder zetten.

U vindt hier de volledig uitgewerkte standpunten met bijhorende adviezen die tijdens het open OCE-moment werden geformuleerd en de standpunten van de verschillende deelsectoren.

Vroegtijdige stopzetting van ontwikkelingsgerichte erfgoedprojecten?

Onlangs raakte bekend dat Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz de cultureel-erfgoedorganisaties de mogelijkheid wil geven om pilootprojecten op te starten voor waardering van cultureel erfgoed. Helaas ten koste van de ontwikkelingsgericht projecten, die nog tot maart 2017 aangevraagd zouden kunnen worden (art. 100, voorontwerp).

OCE vindt het abrupt afsluiten van de lijn van ontwikkelingsgerichte cultureel-erfgoedprojecten een ongelukkige beleidsbeslissing.
De naam van deze subsidielijn spreekt voor zich, heel wat initiatieven worden al lange tijd in het veld voorbereid met tal van partners, en de projectlijn heeft de laatste jaren ook heel wat interessante resultaten opgeleverd. Het bericht dat enkel lopende projecten in meerdere fasen nog voor 2017 mogelijks kunnen indienen en gehonoreerd worden, is bijzonder pijnlijk en in dit verband ook ontzettend slecht van timing.
Deze boodschap komt twee maanden voor de indiendatum. De kandidaat-aanvragers zijn vaak organisaties die óf geen structurele middelen voor erfgoedwerking hebben maar wel met collectie óf erfgoedzorg en -beheer niet als kerntaak hebben en bijgevolg ondersteuning van de erfgoedsector nodig hebben. De voorbereiding van dergelijk aanvragen – al is het maar voor één jaar – zijn meestal zeer intensief.

OCE vraagt de minister dan ook met aandrang om een overgangsperiode in te lassen zodat de gedane inspanningen niet in de prullenmand belanden. Waarom zou de minister het eigen voorontwerp niet volgen? Artikel 100 geeft het duidelijk aan: ‘Aanvragen voor projectsubsidies die voor 2 maart 2017 worden ingediend, worden nog behandeld conform de procedure van het Cultureel-erfgoeddecreet van 6 juli 2012. Daarna vallen deze aanvragen onder het toepassingsgebied van dit decreet.’

Afslanking van de provincies goedgekeurd. Hoe gaat het verder voor de cultureel-erfgoedorganisaties?

Op 26 juli 2016 keurde de Vlaamse Regering de afslanking van de provincies definitief goed. Op het spel stonden de persoonsgebonden bevoegdheden en de bijhorende middelen van de provincies naar de lokale besturen en/of de Vlaamse overheid.

Verschillende provinciale taken die in de decreten van de Vlaamse overheid zijn verankerd, worden met de nodige financiële middelen en personeelsleden overgeheveld naar de Vlaamse overheid. Wat het cultureel-erfgoedbeleid betreft, werkten de provincies een complementair regionaal cultureel-ergoedbeleid uit via de indeling en de structurele ondersteuning van erkende collectiebeherende archieven en musea, de ondersteuning aan cultureel-erfgoedorganisaties en projectsubsidies voor cultureel-erfgoedprojecten, de regiefunctie van het regionaaldepot beleid en het erfgoedconsulentschap.
In het kader van de overheveling van de persoonsgebonden bevoegdheden wordt het beheer van de provinciale instellingen voor cultuur- en jeugdbeleid vanaf 2018 toegewezen aan de Vlaamse overheid, een lokale overheid óf de provincie. Van de 21 provinciale erfgoedinstellingen wordt vanaf 2018 het beheer waargenomen voor zes instellingen door een lokale overheid en voor vier instellingen door de Vlaamse overheid. Vervolledigt u zelf deze rekensom?

Vorig jaar oktober formuleerde OCE een reeks van bezorgdheden betreffende de overheveling van de provinciale bevoegdheden: Cultureel-erfgoedsector erg bezorgd over de overdracht van provinciale bevoegdheden naar de Vlaamse of de lokale overheidIn combinatie met het voorontwerp van het nieuwe decreet cultureel-erfgoed hebben we vandaag een antwoord op een deel van onze bezorgdheden van een jaar geleden. De Vlaamse overheid moet nu beslissen op welke manier zij de provinciale taken in de toekomst wil uitoefenen. OCE vraagt dat de sector betrokken wordt bij dit proces. OCE kijkt alvast uit naar de release van de geplande nota e-cultuur en digitalisering in de hoop ook een antwoord te krijgen over de toekomst van de provinciale initiatieven op vlak van automatisering en de erfgoeddatabanken.

Meer info en de lijst van de provinciale instellingen vindt u hier op de website van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media.

 

 

OCE vraagt jouw input over het nieuwe erfgoeddecreet

De Raad van Bestuur van OCE kwam op maandag 18 juli bijeen in een spoedvergadering voor een eerste lectuur van het nieuwe Cultureel-erfgoeddecreet. Het decreet opent nieuwe mogelijkheden, maar laat ook heel wat onduidelijkheden bestaan en creëert nieuwe schotten. Veel wordt overgelaten aan het initiatief van de sector, evenwel zonder dat er een duidelijk kader geschetst wordt. De nadruk lijkt ook te liggen op de grote organisaties. Bepalingen over het steunpunt en de belangenbehartiger ontbreken. Door dat alles is het niet ondenkbaar dat het decreet aanleiding geeft tot verdeeldheid binnen de sector. Hoewel het decreet vele gelijkenissen vertoont met het vorige, kan het leiden tot een heel nieuw cultureel-erfgoedveld. Waakzaamheid is dan ook geboden.

OCE verzamelt nu de reacties van de verschillende deelsectoren en bereidt een standpunt voor. Heb je commentaar bij de tekst van het ontwerpdecreet (pdf) of de memorie van toelichting (pdf) , mail dit dan naar info@overlegcultureelerfgoed.be. Een ontwerp van standpunt wordt op een ‘Open OCE’ op maandag 19 september, 10u. in Lamot, Mechelen, besproken met de sector. Deelname aan dit overlegmoment is gratis, vooraf inschrijven is verplicht. Inschrijven kan je hier.