Maandelijks archief: juni 2018

Een beetje Erfgoeddag in het Vlaams Parlement

Op 20 juni was een deel van de plenaire vergadering gewijd aan cultureel erfgoed. De ministers van de Vlaamse regering werden geconfronteerd met de bezorgdheid van de parlementariërs die deel uitmaken van de commissie cultuur, over de toekomst van de erfgoedsector en de middelen die de sector reeds lang beloofd zijn. OCE juicht het initiatief van de vraagstellers toe. De commissieleden richtten zich niet tot de Minister van Cultuur, maar bevroegen vooral de ministers van andere beleidsdomeinen en hun eventuele bereidheid om als pleitbezorger op te treden voor de verhoging van de middelen voor de erfgoedsector bij de begrotingsronde. De zitting kan online bekeken worden. De bijhorende schriftelijke verslagen staan reeds online.

Op 20 juni kregen de cultureel-erfgoedorganisaties ook het definitieve advies in de bus voor de komende beleidsperiode 2019-2023. Meer informatie over deze adviezen, kan hier gevonden worden.

De voorlopige adviezen: een analyse

In oktober is het zo ver: de grote erfgoedronde. Op 15 mei kregen organisaties die een werkingssubsidiedossier indienden in december 2017 – voor het eerst – een voorlopig advies van de adviescommissie. Door het belang van deze voorlopige adviezen voor de erfgoedsector en om een schatting te krijgen van het budget dat zal vrijgemaakt worden voor cultureel erfgoed, organiseerde OCE een bevraging over de adviezen, alsook een Open OCE, waar medewerkers konden ventileren en van gedachte uitwisselen.

Beknopt verslag van Open OCE

Op 17 mei 2018 vond in het Museum Dr. Guislain Open OCE plaats. Een twintigtal erfgoedmedewerkers uit zowel dienstverlenende als collectiebeherende organisaties namen deel aan deze activiteit. Voorzitter Patrick Allegaert en ondervoorzitster Sigrid Bosmans begeleidden het gesprek. Vanuit een groepsgesprek trachtte OCE een aantal algemene tendensen te construeren betreffende het indienproces, de procedure en de voorlopige adviezen (feitelijke onjuistheden). Vanaf 21 mei organiseerde OCE een bevraging om een aantal algemene tendensen uit de voorlopige adviezen te destilleren. De bevraging werd ingevuld door 57% van de 77 organisaties die een werkingssubsidiedossier indienden in december 2017.

Aanwezigen op Open OCE brachten verschillende vragen bij de voorlopige adviezen naar voren: hoe zwaar weegt de rating door? Zal de administratie ook advies geven, naast de adviescommissie? Hoe zwaar weegt de AS IS tegenover de TO BE? Omdat er tijdens Open OCE de indruk werd gewekt dat er nog te veel rekening werd gehouden met de lijnen van het oude culturele erfgoeddecreet, kwam deze vraag expliciet terug in de enquête naar de sector toe. 77.5% zegt dat hun voorlopig advies verwijst naar de krachtlijnen van het nieuwe decreet. Voornamelijk de interpretatie van de nieuwe functie participatie verhult vele vraagtekens.

OCE bemerkte dat er werd gesproken over gebrek aan transparantie en aan de juiste expertise in de afzonderlijke commissies. Het voelt voor een aantal organisaties aan dat er te veel meningen in de conclusies staan, en minder feitelijkheden. Ook is er veel onduidelijkheid over de eindbeoordeling per onderdeel (met quotering goed, voldoende, …), die niet strookt met wat er in de adviezen vermeld staat. Dit komt ook uit de bevraging.

De plaatsbezoeken en hearings zijn zwaar in rekening gebracht binnen het volledige advies. Daar komt bij dat enkel een korte hearing voor de dienstverlenende organisaties niet correct is ten opzichte van het uitgebreide plaatsbezoek bij de collectiebeherende organisaties. Zowel de dienstverlenende subsector als de SARC heeft dit wel meermaals herhaalt in het ontwikkelingsproces.  Het aanvoelen is dat de introductie van rollen een gemiste kans is: hier is veel werk in gestoken, maar de verwachtingen liggen veel te hoog, waardoor men in feite de aangevraagde rol al moet vervullen om goed te scoren.

Resultaten van de bevraging

Uit de bevraging kwam duidelijk naar voor dat dienstverlenende organisaties meer ontevreden waren over de voorlopige adviezen dan de collectiebeherende.  Bij de collectiebeherende organisaties kunnen bijna 3/4de van de organisaties zich grotendeels vinden in het advies. Dienstverlenende organisaties zijn minder tevreden met de voorlopige adviezen. Het grote deel van alle bevraagde organisaties vindt dat de voorlopige adviezen helder en duidelijk geformuleerd zijn. Een aantal kritische opmerkingen gaan over onduidelijkheden zaken en voor aspecten die anders interpreteerbaar zijn. We verwachten dat deze zaken zullen aangekaart worden in het ingediende repliek.

Ongetwijfeld een essentiële vraag voor vele organisaties: wordt er in de beoordeling een suggesties naar budget vermeld? Bij 14 van de 40 organisaties (35%) stond er in het voorlopige advies een suggestie naar budget, al dan niet positief of negatief. Deze suggestie kan verscholen zitten in een oordeel over de begroting en het gevraagde bedrag, maar bevat uiteraard geen vernoemde bedrag.

De aanvragen werden voor de eerste keer online ingediend via het platform KIOSK. Voor de officiële release van KIOSK heeft OCE dit systeem geevalueerd en de nodige suggesties doorgegeven. Hte nieuwe online platform wordt door de erfgoedsector redelijk goed bevonden, hoewel sommigen het moeilijk vinden om er alle informatie in te krijgen met de tekenbeperking. De vraag is dan ook of elk lid van de juiste commissie wel de bijlagen leest, die toch ook wel van belang zijn.

Na het ontvangen van de voorlopige adviezen, kregen erfgoedorganisaties 10 dagen om repliek tegen feitelijke onjuistheden in te dienen. Het is echter moeilijk te bepalen wat exact een feitelijke onjuistheid is en wat niet. Van de 40 bevraagde organisaties dienen 24 een repliek in (60%). Ook op Open OCE was de teneur over het algemeen dat men repliek ging indienen.

OCE voert al enkele maanden een veldoefening uit en de bevraging en Open OCE passen dan ook direct in deze strategie. De bevindingen zullen worden teruggekoppeld met de commissie cultuur, de adviescommissie en de administratie. Ondertussen zal OCE zijn uiterste best blijven doen om de beloofde financiële inhaaloperatie aan te kaarten bij alle kabinetten, steden, … van de Vlaamse regering, alsook aan het brede publiek.

Erfgoed in de media!

De afgelopen weken waren spraakmakend op het vlak van erfgoed. In mei en juni kropen verschillende actoren in hun pen, met succes. Benieuwd wat er allemaal geschreven werd? Wij maakten een overzicht, lees even mee en vorm uw eigen oordeel.