Categoriearchief: Dossiers

Verdeling werkingssubsidies 2019-2023 bekend

Op voorstel van minister van Cultuur Sven Gatz, heeft de Vlaamse Regering de vijfjarige werkingssubsidies 2019-2023 voor cultureel-erfgoedorganisaties verdeeld. In totaal stijgt de subsidiepot met 9,6 miljoen extra middelen tot ruim 37 miljoen euro per jaar. Met die historische structurele injectie krijgt de sector na lang aandringen opnieuw adem en groeikansen.
De werkingssubsidies in deze ronde konden aangevraagd worden door:

  • collectiebeherende organisaties: musea, culturele archiefinstellingen en erfgoedbibliotheken;
  • landelijke dienstverlenende organisaties die aan andere actoren diensten aanbieden rond de zorg voor en de omgang met cultureel erfgoed;
  • een organisatie die de cultureel-erfgoedwerking opneemt voor het immaterieel cultureel erfgoed.

Een uitgebreid verslag vind je hier

soort aanvraag  bedrag 2018 beslissing stijging vs. 2018 (afgerond) % stijging vs. 2018
1. cultureel-erfgoedinstellingen  4.900.000  5.350.000  450.000  9% 
2. musea – gevraagde indeling: landelijk  8.926.000  14.039.000  5.113.000  57% 
3. musea – gevraagde indeling: regionaal  2.869.730  3.387.000  642.000  22%1 
4. Culturele archiefinstellingen – gevraagde indeling: landelijk  7.356.893  8.626.000  1.269.000  17% 
5. Culturele archiefinstellingen – gevraagde indeling: regionaal  75.000  115.000  40.000  53% 
6. Erfgoedbibliotheken – gevraagde indeling: landelijk  300.000  300.000  100%
7. Landelijke dienstverlenende rollen  3.790.346  4.948.000  1.483.000  39%² 
8. Organisatie Immaterieel Cultureel Erfgoed  188.137  428.000  240.000  128% 
totaal  28.106.106  37.193.000  9.537.000  32%

wegvallen subsidie aan ZOET werd niet meegerekend in de daling van de subsidiebedragen

2 continuering subsidie OKV/Lukas buiten het Cultureelerfgoeddecreet werd niet meegerekend in de daling van de subsidiebedragen

De inhaalbeweging ingezet: 9.6 miljoen extra voor cultureel erfgoed

Na de begroting van de Vlaamse Regering die gisteren werd voorgesteld, is het ­zeker dat de culturele erfgoedsector meer middelen krijgt als voordien. Het huidige bedrag van 27,6 miljoen euro per jaar wordt met 9,6 miljoen euro opgetrokken. Hoeveel geld elk afzonderlijk museum, archief, erfgoed­bibliotheek of dienstverlenend centrum gaat krijgen, is nog niet beslist. Meer nieuws volgt na 1 oktober. Geert Sels schreef over deze extra middelen een artikel in De Standaard. Je kan dit artikel hier raadplegen.

Een beetje Erfgoeddag in het Vlaams Parlement

Op 20 juni was een deel van de plenaire vergadering gewijd aan cultureel erfgoed. De ministers van de Vlaamse regering werden geconfronteerd met de bezorgdheid van de parlementariërs die deel uitmaken van de commissie cultuur, over de toekomst van de erfgoedsector en de middelen die de sector reeds lang beloofd zijn. OCE juicht het initiatief van de vraagstellers toe. De commissieleden richtten zich niet tot de Minister van Cultuur, maar bevroegen vooral de ministers van andere beleidsdomeinen en hun eventuele bereidheid om als pleitbezorger op te treden voor de verhoging van de middelen voor de erfgoedsector bij de begrotingsronde. De zitting kan online bekeken worden. De bijhorende schriftelijke verslagen staan reeds online.

Op 20 juni kregen de cultureel-erfgoedorganisaties ook het definitieve advies in de bus voor de komende beleidsperiode 2019-2023. Meer informatie over deze adviezen, kan hier gevonden worden.

HERINNERING

Aan de Vlaamse regering

Geachte heer minister-president,
Geachte dames en heren ministers,

Een inhaalbeweging: dat beloofden Vlaamse regeringen al herhaaldelijk aan de cultureel-erfgoedsector. We wachten er nog altijd op.

Erfgoed, beste ministers, dat is een vorm van kapitaal. Een kwaliteitsvolle erfgoedwerking rendeert. Ze leidt in een gemeenschap tot trots, participatie en sociale cohesie, gemeenschapszin. Zo’n erfgoedwerking is ook een bron van ondernemerschap en creativiteit. Ze schept kansen en heeft afgeleide effecten voor het binnen- en buitenlandse toerisme, de creatieve industrie met de bijbehorende werkgelegenheid, het onderwijs, welzijn, inburgering…

Om dat rendement te creëren moet je als sector je kerntaken naar behoren kunnen uitvoeren en mee evolueren met nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en de bijbehorende beleidslijnen. Wij willen niets liever. Wat is daarvoor nodig? Mankracht, kwaliteitsvolle depotruimtes, goed ontsloten collecties en databases, onderzoek, hedendaagse tentoonstellingsruimtes, participatieve erfgoedwerkingen, deskundige dienstverleners.

Geachte ministers, het lukt niet meer met de huidige mensen en middelen. Een paar eenvoudige benchmarkoefeningen met buitenlandse tegenhangers – collectiebeherende organisaties, dienstverleners, het middenveld – maakt snel duidelijk waarom. Als je de kwaliteit van een samenleving onder meer kunt aflezen aan hoe ze met het altijd fragiele en onvervangbare erfgoed omgaat, dan is er in Vlaanderen en Brussel nog werk aan de winkel.

Aan een ondernemende regering als de uwe durven wij daarom – nog eens – vragen: investeer in dat erfgoedkapitaal en zijn mensen, zoals dat al meermaals is aangekondigd. Het klinkt spectaculairder dan het is, maar wij vragen een verdubbeling van de nu schaarse middelen. Het gaat dan nog maar over een fractie van het totale budget Cultuur. U zult ervan versteld staan wat er dan lokaal, landelijk en internationaal allemaal mogelijk wordt in Vlaanderen Erfgoedland, een van Europa’s schatkamers.

Met een vriendelijke groet,

Patrick Allegaert, voorzitter, namens OCE

15 mei: Voorlopige Adviezen

Alle aanvragen tot werkingssubsidies die zijn ingediend op 15 december en 15 januari werden verdeeld over verschillende commissies ter beoordeling. De commissie zal een voorlopig advies formuleren na het toetsen van de subsidiëringsvoorwaarden en criteria. De verschillende adviezen worden vervolgens afgestemd door een afstemmingscommissie bestaande uit de adviescommissie en de voorzitters van de verschillende beoordelingscommissies.

OCE hoopt dat er binnen en tussen de verschillende commissies op een gelijkwaardige manier geoordeeld wordt over de dossiers. We wensen de commissies alle succes toe in deze laatste run naar de voorlopige adviezen, een belangrijk moment voor vele erfgoedorganisaties.

Opinie Erfgoeddag 2018, de laatste editie?

Naar aanleiding van Erfgoeddag 2018 met als thema Kiezen vraagt OCE – de belangenbehartiger van de cultureel-erfgoedsector – zich af of deze editie misschien de laatste wordt. De sector vroeg via goed onderbouwde beleidsplannnen een verdubbeling van de middelen, maar het ziet er niet naar uit dat de jarenlange belofte van een verhoging van de budgetten zal ingelost worden. Vandaar dat OCE onderstaand opiniestuk heeft gepubliceerd.

Kiest de Vlaamse regering voor de erfgoedsector?

Zondag vindt de feestdag in erfgoedland plaats. De Erfgoeddag is het jaarlijkse rendez-vous met alle culturele erfgoedactoren in Vlaanderen. Of we nu professioneel of vrijwillig rond erfgoed actief zijn, of we nu een groot museum of een lokale heemkundige kring zijn, allemaal zetten we onze deuren wagenwijd open voor het publiek. En dat dit publiek ons erfgoed smaakt, blijkt uit de jaarlijkse deelname van tweehonderdduizend Vlamingen aan onze feestdag.

Erfgoeddag is sinds jaar en dag een succes en is duidelijk een geliefde voltreffer bij het publiek. Hulde dan ook aan het steunpunt voor cultureel erfgoed, Faro, dat jaarlijks alles in goede banen leidt.

Thema voor de Erfgoeddag dit jaar is ‘Kiezen voor erfgoed’. Met de lokale en later ook Vlaamse  verkiezingen in het vooruitzicht is dit thema misschien minder neutraal dan het op het eerste zicht lijkt. Het publiek, de vrijwilligers, de professionelen en de lokale besturen, talloze verenigingen … die bewijzen dag in dag uit dat ze voor het erfgoed gekozen hebben en geven niet alleen op Erfgoeddag het beste van zichzelf.

Maar doet de Vlaamse regering dat ook?

De Vlaamse culturele erfgoedsector, zijnde de musea, de archieven, de erfgoedbibliotheken, expertisecentra, cultureel erfgoedcellen, heemkundige kringen en andere organisaties, die beleven immers spannende tijden. Er loopt momenteel namelijk een nieuwe subsidiëringsronde, en de verwachtingen zijn niet min. En dan komt er binnen twee jaar ook nog een ronde voor de erfgoedcellen en de regionale rollen.

Onder minister van cultuur Bert Anciaux werd met een geïntegreerd decreet voor de hele sector niet alleen erkend dat de sector volwassen was, er werd ook een groei voor de sector in het vooruitzicht gesteld. De stelling, dat de culturele erfgoedsector het financiële kneusje van de cultuursector is, is sindsdien niet meer weggeweest. Ook de daaropvolgende ministers voor cultuur, Joke Schauvliege en Sven Gatz, stelden een inhaalbeweging voorop.

Aangezien die onder minister Schauvliege door de economische crisis niet kon worden waargemaakt, en aangezien minister Gatz luider dan ooit verkondigt dat het moment van de inhaalbeweging eraan komt, zijn de verwachtingen in de sector hoog gespannen.

En toch zijn de signalen, alweer, niet goed.

Minister Gatz stelde recentelijk een groei in het vooruitzicht voor de hele sector, en voor de musea in het bijzonder. In de pers maakte hij melding van 5 miljoen euro. Terwijl de erfgoedsector, realistisch onderbouwd en beschreven in tientallen beleidsplannen, 22 miljoen als noodzakelijke extra injectie heeft vooropgesteld.

Dit bedrag betekent een verdubbeling van de huidige Vlaamse financiering. Is dat onrealistisch? Neen. De Vlaamse museumsector krijgt slechts 10 tot 15 procent van haar werkingsmiddelen van deze Vlaamse overheid, de overige middelen worden allemaal al via andere kanalen ingebracht. En, kwestie van perspectief: in Nederland maakte recent nog de minister voor cultuur bekend dat ze 20 miljoen euro extra zou investeren in de Rijksmusea, instellingen die nu reeds bekend staan als stevig onderbouwde huizen. En dan hebben we het alleen nog maar over de musea in Vlaanderen… Hoe staan verschillende andere soorten erfgoedorganisaties er intussen voor?

De uitdagingen in Vlaanderen zijn dan ook groot. De Vlaamse regering verwacht van de hele sector een inhaalbeweging op het vlak van digitalisering, terwijl er onvoldoende geschoold personeel, noch financiële slagkracht aanwezig is om dit te realiseren. De overheid verzoekt ons om grote tentoonstellingen, toegang tot bedreigde bronnen en vernieuwende projecten, terwijl we kampen met registratieachterstanden en onze wetenschappelijke equipes onvoldoende zijn uitgebouwd om dergelijke projecten te schragen. Met deze schaarse middelen wordt internationale benchmarking een onmogelijke opdracht. En dan hebben we het nog niet eens gehad over depotproblemen en stevige infrastructurele uitdagingen. De sector wil inzetten op de verscheidenheid in onze samenleving. Ook is er nog niks gezegd over de vragen die de Vlaamse regering zelf om de haverklap op ons afvuurt. En met het nieuwe decreet wordt ook nog een andere -nieuwe- opdracht toegevoegd aan de sector: om voortaan volop werk te maken van immaterieel erfgoed, de erfgoedzorg rond de ontelbare levende tradities.

We staan te popelen. Maar waar te beginnen en te kiezen?

Het wordt hoog tijd dat de Vlaamse regering eindelijk de beloftes van alle recente ministers voor cultuur invult. Geen 5 miljoen groei, maar 22 miljoen groei.  Het wordt tijd dat de Vlaamse regering deze claim serieus neemt. Anders blijven haar eigen baselines, ‘verbeelding werkt’ of ‘state of the art’ loze woorden.

De Vlaamse cultureel erfgoedsector is gekend als een brave sector, maar ook braafheid heeft zijn grenzen. Misschien moeten we zolang de Vlaamse regering haar eigen cultureel erfgoed niet waardeert geen Erfgoeddag meer organiseren, want er valt voorlopig niet veel te vieren. Zoals het er nu naar uitziet, wordt Erfgoeddag 2018 dan een laatste in een succesvolle rij. Jammer, maar helaas.

Geen nieuwe cultureel-erfgoedinstellingen erkend. Wie betaalt de prijs voor jarenlange onderfinanciering?

Vorige vrijdag nam de Vlaamse regering de beslissing om geen Vlaamse cultureel-erfgoedinstellingen te erkennen. 

 

OCE reageert verbluft op dit besluit. Vlaanderen wordt hiermee een aantal in het vooruitzicht gestelde bakens in het erfgoedlandschap ontzegd voor alweer 5 jaar; en dit ondanks de positieve adviezen die gegeven waren bij een aantal aanvragen voor erkenning tot Vlaamse cultureel-erfgoedinstelling. 

 

De erfgoedsector kreunt al vele jaren onder de onhoudbare spanning tussen hoge verwachtingen die worden gesteld aan musea, archieven, erfgoedbibliotheken en erfgoedprogramma’s enerzijds, en schaars bedeelde en achterophinkende subsidies en omkadering in Vlaanderen anderzijds. Na lange tijd geduldig en zorgvuldig het beste te halen uit de karige middelen, hebben deze organisaties nu in 2018 géén remmen verdiend, maar voluit wind in de zeilen.

 

 De komende maanden geven beoordelingscommissies advies aan minister Gatz over de plannen die de hele cultureel-erfgoedsector heeft uitgetekend voor de komende 5 jaar. OCE roept de Vlaamse regering, over alle politieke fracties heen, op om genereus in te zetten op het potentieel dat de erfgoedinstellingen hebben voorbereid. De erfgoedsector verdient meer middelen. Investeer permanent in dynamische erfgoedwerking zodat tentoonstellingen, projecten, onderzoek en maatschappelijke inzet verder bloeien en in dialoog gaan met de samenleving van vandaag en morgen. Zet vlaggenhuizen op de wereldkaart zodat onze internationale topcollecties en instellingen eindelijk kunnen thuiskomen.

Verslag #beloftemaaktschuld op 18 december 

Met de actie Belofte maakt Schuld bracht OCE voor het eerst de volledige cultureel-erfgoedsector samen om de eis voor een financiële inhaaloperatie meer kracht bij te zetten. OCE manifesteerde samen met de sector op 18 december 2017 aan het kabinet van minister Gatz om de beloofde inhaaloperatie voor de culturele erfgoedsector aan te kaarten. Circa 85 personen zetten zich hiervoor actief in. De sector heeft de actie wat meer visueel kracht bijgezet via borden met daarop afbeeldingen van cultureel erfgoed uit hun collecties, een idee uit de museumsector van hun actie 4 jaar geleden.

De actie werd opgepikt door diverse media: De Morgen (digitaal op 15/12 en in de weekendkrant van 16/12), Klara (18/12), De Standaard (19/12), Metro (19/12) en het VRT-nieuws van 19u. op 18/12.

De minister sprak de manifesteerders toe en nodigde een delegatie van OCE uit naar zijn kabinet voor een kort en informeel gesprek. We vernamen dat hij zijn belofte voor een substantiële verhoging van de middelen wil inlossen, maar daarvoor ook de steun nodig heeft van zijn collega-ministers. Daarom plant OCE samen met de sector in 2018 nog enkele nieuwe actiemomenten, om het nijpende tekort aan financiële middelen aan te kaarten bij de hele Vlaamse regering. Hiervoor zal de komende maanden fors geïnvesteerd worden in gesprekken met sleutelfiguren bij de begrotingsgesprekken voor de sector. Eind juni en begin september zal er nog ingezet worden op publieke acties.

BEDANKT!

Graag wilt OCE iedereen bedanken die zich heeft ingezet voor onze #beloftemaaktschuld-actie, afgelopen december.

18 december 2017 was nog maar het begin van onze campagne, OCE hoopt om samen met de sector door te gaan tot aan de bekendmaking in oktober. Suggesties voor acties zijn welkom op info@overlegcultureelerfgoed.be. We horen ook graag wanneer je een deelname wenst aan eventuele toekomstige actiewerkgroepen.