Categoriearchief: Nieuws

Juist is Juist: charter fair practices

Werk heeft waarde. Ook in de kunstensector. Daarom werkte oKo, samen met partners en experten uit de sector aan een charter fair practices. Dat lanceerden ze de naam Juist is Juist. Ontdek het via het webplatform www.juistisjuist.be.

Juist is Juist definieert heldere en eerlijke principes en praktijken voor samenwerkingen in de kunstensector. Het doet dat voor alle disciplines: podiumkunsten, muziek (van pop tot klassiek), beeldende en audiovisuele kunsten. Iedereen die creëert, speelt, tentoonstelt, cureert en resideert heeft dankzij Juist is Juist toegang tot informatie over juiste arbeidsrelaties. En dat voor alle betrokken partijen: opdrachtgevers en opdrachtnemers, producenten en coproducenten, presentatieplekken en bespelers.

Kennisplatform & toolbox

Juist is Juist maakt de vertaalslag van goede bedoelingen naar praktijk. Het is een online kennisplatform met toolbox dat de nodige handvatten aanreikt om op basis van een gelijkwaardig partnerschap in een samenwerking te stappen. Juist is Juist houdt er rekening mee dat fair practices al naargelang de context kunnen verschillen – zonder daarbij ooit de juridische en solidaire basisprincipes ter discussie te stellen.

Juist is Juist bestaat uit twee delen:

  • Een richtinggevend kader met algemene principes en afspraken.
  • Een toolbox met instrumenten waar iedereen in de sector mee aan de slag kan en die onderhandelingsgesprekken transparanter en makkelijker kunnen laten verlopen. Tools om de principes en afspraken te realiseren dus. Het zijn toegankelijke instrumenten die alle betrokkenen empoweren om geïnformeerd aan een (artistieke) samenwerking te beginnen.

Meedoen

Ontdek Juist is Juist via www.juistisjuist.be. Wil je de principes van Juist is Juist mee uitdragen en je engagement om juist te werken kenbaar maken? Dat kan! Toon je ambitie om juist te werken via de meedoen-pagina. En volg het initiatief via FacebookInstagram en Twitter

Corona en het Cultureel Erfgoed – Conclusies van de bevraging van de sector

Via een enquête werd in de tweede helft van april de brede sector bevraagd. Dat gebeurde op initiatief van het Overleg Cultureel Erfgoed (OCE). Er kwamen in 10 dagen 333 antwoorden binnen. Dat toont aan dat de problemen ernstig zijn en tevens dat ze niet eenvoudig op te lossen zijn. Ze gaan over financiële zorgen van organisaties, maar evenzeer over het aantasten van de kern van werkingen, de precaire positie van bepaalde professionele categorieën, het al dan niet tijdelijk afhaken van vrijwilligers, de financiële schade bij  freelancers enz.
Van die 333 antwoorden kwamen er niet minder dan 200 van vrijwilligers en -verenigingen. Dat toont aan dat de coronacrisis net voor hen een grote impact heeft.

Er kwamen antwoorden van landelijke en niet-landelijke musea, erfgoedcellen, landelijke dienstverleners, WIE (Werkplaats Immaterieel erfgoed), vrijwilligersorganisaties, lokale archieven, erfgoedbibliotheken en diverse niet-erkende organisaties met een erfgoedwerking.

Deze enquête richtte zich niet enkel tot de gesubsidieerde sector, maar ook tot niet-gesubsidieerde sector, tot de  vrijwilligers en gemeenschappen. Zo komen andere perspectieven en noden aan het licht (o.a. forains en circussen) en worden sociale aspecten zichtbaar.

In deze verwerking werden de namen van de betrokken organisaties niet opgenomen. Het gaat immers om een algemene schets, geen benadering voor een specifieke organisatie.

In het eerste luik is een samenvatting gemaakt van de grootste problemen, aangevuld met een aantal voorstellen hoe de problemen kunnen aangepakt en (deels) opgelost worden. Daarna volgt een overzicht per deelsector van het cultureel erfgoed.
In deze nota werden algemene conclusies aangevuld met conclusies per deelsector, voor zover dat relevant is.

Download hier de nota:

Oproep: Coronabevraging Cultureel Erfgoed

Het coronavirus en de daarmee gepaard gaande corona-maatregelen hebben een grote weerslag op de werking van vele organisaties en verenigingen. Gelukkig heeft de overheid aandacht voor de gevolgen van de crisis. Met deze korte bevraging wil OCE pijnpunten in de cultureel-erfgoedsector aan het licht brengen en een eerste zicht krijgen op de totaliteit van de impact.

U heeft tot 24 april de kans om van u te laten horen door een korte vragenlijst in te vullen via deze link: https://forms.gle/PKveD1VxNA9n7But8. OCE zal deze informatie anoniem verwerken en overmaken aan de Vlaamse regering zodat die de juiste maatregelen kan nemen.

Cultuurprotest: Cultureel-erfgoedsector pleit voor een meerstemmige toekomst

(Afbeelding: Collectie KU Leuven Bibliotheken – Flandrica.be)

Polyfonie voor het Vlaanderen van de toekomst!

Collega’s

Sinds vrijdag 8 november heeft de brede cultuursector zicht op de beleidsvoorstellen in de nota Cultuur, Jeugd en Media voor de periode 2019 – 2023. Tegelijk bezorgde de Vlaamse Regering ook een begrotingsvoorstel voor 2020 aan het Vlaams Parlement, waarin de schaar wordt gezet in de middelen voor cultuur. Cultureel erfgoed lijkt daarbij gespaard. Althans qua budget.


Of toch niet? Want de cultureel-erfgoedsector werkt niet geïsoleerd van de rest van de culturele sector of maatschappij. En waarin worden de bespaarde middelen straks geïnvesteerd?

Vele stemmen uit de brede cultuursector lieten zich al horen op de podia, op de straat, op de sociale media…  Op dit Groot Onderhoud in het teken van meerstemmigheid willen we als verzamelde erfgoedsector ook onze stem laten horen in het debat.


Omdat we geloven dat investeren in cultureel erfgoed een investering is in de toekomst. Omdat we solidair willen zijn met onze collega’s uit de kunsten, uit het socio-cultureel werk. Want de kracht van polyfonie (die trouwens zijn bakermat vindt in Vlaanderen) zit in de wisselwerking tussen verschillende stemmen. Wie raakt aan één zanglijn, verstoort de samenzang.

Polyfonie: Elke Canon is meerstemmig

Welke rol wil het cultureel erfgoedveld opnemen in het maatschappelijke debat? En waar begint en eindigt deze rol? Bij het stimuleren van reflectie, bij het aanjagen van debat, of bij het ‘neutrale’ presenteren? Kan dit überhaupt wel? Iedere inhoudelijke en vormelijke beslissing bepaalt mee wie wel en wie niet wordt aangesproken. Wat wel of niet in beeld wordt gebracht. Vandaag staan we hier op deze sectordag rond ‘Conflict en meerstemmigheid’ om met de verschillende deelsectoren het gesprek aan te gaan en resoluut te kiezen voor de rijkdom van de polyfonie.

Deze muzikale vernieuwing die ooit in onze regio ontstond en van daaruit de wereld heeft veroverd, is een goede metafoor voor wat zich vandaag in onze sector afspeelt. In onze musea, bibliotheken, archieven en verenigingen weerklinkt een prachtige samenzang van de diverse soorten erfgoed, van de grote en kleine verhalen, van het economisch kostbare tot het emotionele waardevolle, erfgoed van iedereen die vandaag in en aan Vlaanderen mee bouwt.

Wij geloven in het fijnmazige netwerk van erfgoedspelers dat zo typisch is voor Vlaanderen. In al die cultureel-erfgoedorganisaties, dienstverleners en verenigingen die elk vanuit hun perspectief zorgen voor erfgoed en tradities. Zíj vormen sámen al jaren de Vlaamse canon. Wij houden daarom geen pleidooi voor één register, voor één perspectief, voor één enkel Museum van de Vlaamse Geschiedenis. We pleiten juist voor véle, vanuit pluralistische waarden. Ons werk gaat niet enkel over de grootsheid van één Vlaams verleden, maar over een dynamisch proces, over wat mensen vandaag koesteren en belangrijk vinden, en welk erfgoed we kunnen doorgeven aan nieuwe generaties. Dat erfgoed komt uit àlle hoeken en lagen van de samenleving.

Investeren in het bestaande, historisch gegroeide weefsel, versterkt het opgebouwde geheugen en de verwevenheid ervan met de veranderende samenleving. In samenspraak met beleidsmakers en vertegenwoordigers van de erfgoedgemeenschappen kunnen we deze opdracht ook in de toekomst autonoom oppakken vanuit onze professionele deontologie. Het is ook vanuit die houding dat we graag de dialoog aangaan met o.m. het beleidsdomein toerisme of onderwijs om ervoor te zorgen dat erfgoed niet louter instrumenteel wordt ingezet om economische of ideologische doeleinden te realiseren.

Solidair en toekomstgericht: bouwen aan het erfgoed van morgen

Elke generatie heeft recht op zijn erfgoed, op zijn “Vlaamse Meesters”. Nu wordt de blik gericht op Breugel en Van Eyck, maar dat mag ons niet blind maken voor hedendaagse ontwikkelingen en de prille creativiteit die vandaag broeit. Er is immers een directe samenhang tussen de kunstensector, het sociaal-cultureel werk en de erfgoedspelers.

Wie beknibbelt op subsidies voor de kunsten, wie raakt aan het verenigingsleven, raakt ook aan de erfgoedsector, aan het ‘erfgoed-to-be’. Een druppelende projectsubsidiekraan laat de innovatie verdorren, ze droogt de humuslaag uit die onze sector en maatschappij voedt, ze sluit de cultuursector af van de moeilijk bereikbare maatschappelijke doelgroepen.

Een generieke besparing van 6% en een besparing van 60% op de projectmiddelen bij onze cultuurcollega’s hypothekeert de toekomst, ook die van erfgoed. De geschiedenis leert ons dat dit leidt tot een braindrain van Vlaams talent naar andere landen. Vandaag lonkt Duitsland met een verhoging van de culturele middelen met 9%.

Investeer: lokaal én globaal!

De Vlaamse regering droomt van internationaal excelleren, van erfgoed als verbeeldend exportproduct. De historische achterstand en tekorten waar de sector mee kampt, steken echter schril af tegen deze ambities: in de erfgoedsector die financieel naar adem hapt, gaat internationale export vaak ten koste van de eigen dynamiek en de autonomie van het erfgoedwerk vandaag.

De erfgoedsector smeekte al jaren om een stijging van de middelen om minstens het niveau van onze buurlanden te kunnen halen. De Vlaamse overheid heeft eind 2018 deze nood gelenigd en 9,6 miljoen euro extra uitgetrokken voor musea, archieven, erfgoedbibliotheken en landelijke dienstverlenende rollen. Met de besparing van 3% wordt hiervan meteen 1,4 miljoen teruggenomen. Daarnaast zou ook ons steunpunt FARO met 8% beknot worden. De beslissing over de erfgoedconvenants die lokaal en regionaal werken wordt volgend jaar pas genomen. Zij moesten het voorbije decennium tot 20% inleveren, terwijl de verwachtingen enkel toenemen. En dan kijken we enkel naar de Vlaamse financiering. Lokale besturen nemen hun financiële verantwoordelijkheid voor de sector op, maar gaan ook over tot besparingen.

De erfgoedsector wil zelf ook op internationaal niveau meekunnen, op voorwaarde dat deze niet ten koste gaan van de kracht en ecologie van het werkveld. We zijn ook bereid om op te zoek te gaan naar aanvullende financiering om de tekorten in te perken. Alleen is het huidige kader niet aangepast aan de mogelijkheden. We vragen dat er de volgende jaren wordt ingezet op het ontwikkelen van fiscale tools die het mogelijk maken om bijkomende financiering te ontwikkelen (tax shelter en andere) en een indemniteitsregeling om grote tentoonstellingen betaalbaar te maken.

Investeren in de creatieve sector, cultuur – en erfgoedsector loont. Pascal Cools, directeur van Flanders DC toont aan dat er 171.265 mensen in de creatieve sector werken die samen voor 12,5 miljard euro aan toegevoegde waarde creëren. De tewerkstelling in de creatieve sector groeide met 26%, die van de Vlaamse economie in het algemeen met 6%. Gerichte investeringen in de noden die de Vlaamse erfgoedorganisaties consequent hebben aangekaart, kunnen zorgen voor een bijkomend positief vliegwieleffect in de brede samenleving. Daarmee vormen we niet alleen “een bron van verbazing, informatie, emotie, vreugde, schoonheid en vertier maar ook een economisch powerhouse”, aldus de directeur van het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie van de Vlaamse overheid.

We horen graag dat er 2 miljoen extra wordt aangekondigd. Echter, waarin precies wil de regering straks die extra middelen – die eerst ook via besparingen van 3% worden bijeen gebracht – investeren? Als sector vragen we aan Minister Jambon om hierover in dialoog te kunnen gaan.

Verdeling werkingssubsidies 2019-2023 bekend

Op voorstel van minister van Cultuur Sven Gatz, heeft de Vlaamse Regering de vijfjarige werkingssubsidies 2019-2023 voor cultureel-erfgoedorganisaties verdeeld. In totaal stijgt de subsidiepot met 9,6 miljoen extra middelen tot ruim 37 miljoen euro per jaar. Met die historische structurele injectie krijgt de sector na lang aandringen opnieuw adem en groeikansen.
De werkingssubsidies in deze ronde konden aangevraagd worden door:

  • collectiebeherende organisaties: musea, culturele archiefinstellingen en erfgoedbibliotheken;
  • landelijke dienstverlenende organisaties die aan andere actoren diensten aanbieden rond de zorg voor en de omgang met cultureel erfgoed;
  • een organisatie die de cultureel-erfgoedwerking opneemt voor het immaterieel cultureel erfgoed.

Een uitgebreid verslag vind je hier

soort aanvraag  bedrag 2018 beslissing stijging vs. 2018 (afgerond) % stijging vs. 2018
1. cultureel-erfgoedinstellingen  4.900.000  5.350.000  450.000  9% 
2. musea – gevraagde indeling: landelijk  8.926.000  14.039.000  5.113.000  57% 
3. musea – gevraagde indeling: regionaal  2.869.730  3.387.000  642.000  22%1 
4. Culturele archiefinstellingen – gevraagde indeling: landelijk  7.356.893  8.626.000  1.269.000  17% 
5. Culturele archiefinstellingen – gevraagde indeling: regionaal  75.000  115.000  40.000  53% 
6. Erfgoedbibliotheken – gevraagde indeling: landelijk  300.000  300.000  100%
7. Landelijke dienstverlenende rollen  3.790.346  4.948.000  1.483.000  39%² 
8. Organisatie Immaterieel Cultureel Erfgoed  188.137  428.000  240.000  128% 
totaal  28.106.106  37.193.000  9.537.000  32%

wegvallen subsidie aan ZOET werd niet meegerekend in de daling van de subsidiebedragen

2 continuering subsidie OKV/Lukas buiten het Cultureelerfgoeddecreet werd niet meegerekend in de daling van de subsidiebedragen

De inhaalbeweging ingezet: 9.6 miljoen extra voor cultureel erfgoed

Na de begroting van de Vlaamse Regering die gisteren werd voorgesteld, is het ­zeker dat de culturele erfgoedsector meer middelen krijgt als voordien. Het huidige bedrag van 27,6 miljoen euro per jaar wordt met 9,6 miljoen euro opgetrokken. Hoeveel geld elk afzonderlijk museum, archief, erfgoed­bibliotheek of dienstverlenend centrum gaat krijgen, is nog niet beslist. Meer nieuws volgt na 1 oktober. Geert Sels schreef over deze extra middelen een artikel in De Standaard. Je kan dit artikel hier raadplegen.

#wezoudenzoveelmeeruvooruwillendoen

OCE en het Vlaams Museumoverleg zijn een campagne gestart: #wijzoudenzoveelmeervooruwillendoen, een sensibiliseringscampagne voor meer middelen voor cultureel erfgoed in Vlaanderen. Deze campagne loopt tot 21 september, de allerlaatste dag dat de sector kan sensibiliseren en aandacht kan vragen om met de bijkomende investeringsmogelijkheden en het grote potentieel van de cultureel-erfgoedsector in Vlaanderen rekening te houden tijdens de begrotingsbesprekingen van de Vlaamse Regering.

Hoe kunnen erfgoedorganisaties volgens de initiatiefnemers aan deze campagne meewerken?

  • Realiseer zo snel mogelijk een gepersonaliseerde flyer. Op de campagnewebsite en onderaan dit bericht vindt u voorbeelden en sjablonen per deelsector om zelf aan de slag te gaan.
  • Leg de flyer ter beschikking aan de balie en motiveer bezoekers om via de website te laten weten dat de erfgoedsector in Vlaanderen een financiële injectie verdient.
  • Neem foto’s van bezoekers met de flyer in de hand.
  • Verdeel foto’s en flyers via de eigen sociale media.
  • Motiveer uw achterban (personeel, bestuurders, vrijwilligers, bezoekers en gebruikers) om naar de site te surfen en deel te nemen aan de poll.
  • Bezorg uw gepersonaliseerde flyer en foto’s aan OCE voor verwerking in de website.

De boodschap die OCE en het Vlaams Museumoverleg met de campagne willen uitdragen is: erfgoed in Vlaanderen is van iedereen en voor iedereen, het is de som van vele prachtige deelsectoren, groot en klein. Als we allemaal samen dit initiatief ondersteunen en iedereen zijn doelpubliek meekrijgt, kan de roep voor meer middelen voor de cultureel-erfgoedsector ook meer gehoor krijgen!

Voor dringende vragen betreffende deze campagne kan u mailen naar info@overlegcultureelerfgoed.be.

Bijlagen:

Sjabloon flyerontwerp : Het sjabloon kan je zelf makkelijk aanpassen met InDesign, of door OCE laat aanpassen door eenvoudigweg een logo en een aangepaste tekst in te sturen. Reken wel op verwerkingstijd bij de laatste optie!

 

Basissubsidiëring voor belangenbehartiging Cultuur

OCE betreurt de beslissing van de Vlaamse regering om de subsidiëring van een aantal belangenbehartigers in het culturele landschap terug te schroeven. OCE heeft als belangenbehartiger geen subsidies ontvangen in het verleden, maar verschillende zusterbelangenbehartigers, waaronder VVBAD, verliezen vanaf 2019 wel hun subsidie.  Dit heeft hoe dan ook gevolgen voor de getroffen deelsector en hun werking. OCE wil dan ook pleiten voor een basissubsidiëring voor alle belangenbehartigers binnen het culturele werkveld.

In het verleden gaf het regeerakkoord al aan dat er een hervorming zou komen voor de koepels, federaties en steunpunten in cultuursector, met het oog op een betere efficiëntie en meerwaarde, vanuit het principe: minder geld naar de bovenbouw, meer geld naar het werkveld. De middelen die hierdoor vrijkomen vanaf 2019, komt er een steunpunt voor de lokale en bovenlokale cultuurwerking. Wat de werking van dit steunpunt precies zal inhouden en op welke verschillende subsectoren dit zich zal richten, is niet geweten.

Een beetje Erfgoeddag in het Vlaams Parlement

Op 20 juni was een deel van de plenaire vergadering gewijd aan cultureel erfgoed. De ministers van de Vlaamse regering werden geconfronteerd met de bezorgdheid van de parlementariërs die deel uitmaken van de commissie cultuur, over de toekomst van de erfgoedsector en de middelen die de sector reeds lang beloofd zijn. OCE juicht het initiatief van de vraagstellers toe. De commissieleden richtten zich niet tot de Minister van Cultuur, maar bevroegen vooral de ministers van andere beleidsdomeinen en hun eventuele bereidheid om als pleitbezorger op te treden voor de verhoging van de middelen voor de erfgoedsector bij de begrotingsronde. De zitting kan online bekeken worden. De bijhorende schriftelijke verslagen staan reeds online.

Op 20 juni kregen de cultureel-erfgoedorganisaties ook het definitieve advies in de bus voor de komende beleidsperiode 2019-2023. Meer informatie over deze adviezen, kan hier gevonden worden.